wtorek, 1 lutego 2022

Zielona wyspa, Madera- raj wielbicieli roślin

 

Wyspa wiecznej wiosny, pływający ogród- tak określa się Maderę, portugalską wyspę na Oceanie Atlantyckim. A to dzięki klimatowi subtropikalnemu, gdzie średnia temperatura roczna wynosi 22,6 oC (zimą ok 18 oC, latem 25oC) i całorocznym okresem wiosenno-letnim. Dla roślin raj, dla ich wielbicieli też.
Madera, jak większość wysp jest domem wielu endemicznych gatunków roślin i zwierząt. W naturze większość spotkanych roślin to gatunki endemiczne, choć często przypominają te z naszego podwórka. W zieleni miejskiej szaleństwo, najwięcej kolorów jakie gdziekolwiek widziałam na drzewach, krzewach, kwiatach i kwiateczkach. Tu spotyka się cuda z całego świata, dużo roślin australijskich, afrykańskich, amerykańskich i azjatyckich. 
Bugenwille we wszystkich możliwych kolorach 


                                                   

Oleandry doskonale się mają, kolorów nie brakuje




Metrosideros wyniosły (Nowa Zelandia)

Bugenwilla

Justica carena, Jakobinia, (Brazylia)

Pulmeria doskonale się odnajduje w zieleni miejskiej (Ameryka środkowa)


Callistemon viminalis- kuflik płaczący (Australia)

Sterlicja Królewska, Rajski Ptak, symbol Madery (Ameryka Południowa)


Trzykrotka purpurowa (Meksyk)


Leonotis leonurus, lwi ogon (Ameryka Południowa)

Sadzonki, cebule, bulwy tych pięknych roślin można kupić na przydrożnych straganach. Jednak u nas one nie mają szans bez specjalnych zabiegów i troski, więc nic nie zakupiłam, choć chciałam, chociażby ze względu na starszego pana sprzedającego te cuda. 


Dla mnie najwspanialsze są jednak lasy wawrzynolistne. Naturalne lasy wawrzynowe (wawrzynolistne, port. Laurissilva) przed milionami lat, w okresie trzeciorzędu porastały całą Europę, ale praktycznie zniknęły po ostatniej epoce lodowcowej. Dzięki Golfsztromowi, ciepłemu prądowi morskiemu Atlantyku, który opływa Europe od zachodu, ten archaiczny las przetrwał w szczątkowej formie na Makaronezji (Wyspy Kanaryjskie, Archipelag Madery, Azory i Wyspy Zielonego Przylądka) oraz w niewielkich ilościach na samym południu Półwyspu Iberyjskiego i w północnym Maroku. Lasy te są na tyle unikatowe, że zostały wpisane na listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego UNESCO. Największe skupiska lasów laurowych znajdują się właśnie na Maderze, gdzie stanowią 15 % całej roślinności i są jedną z głównych atrakcji wyspy. Te lasy to magia, szczególnie jak otulają je chmury i mgły. 
Paprocie drzewiaste pokaźnych rozmiarów







                                 
Atrakcji na Maderze nie brakuje, dla przeciętnego urlopowicza, powiedziałabym, brakuje czasu na ich obejrzenie, poczucie, nacieszenie się. Absolutna koniecznością są spacery lewadami. To kanały, którymi transportuje się wodę z północnej, wilgotniejszej części wyspy na bardziej suche południe. Wzdłuż kanałów są ścieżki, służące do poruszania się przy oczyszczaniu kanałów, teraz to w większości szlaki turystyczne. Bywają różnej trudności, w różnym stanie technicznym, niektóre są zamknięte dla turystów. Ale warto wybrać się, widoki są boskie, nogi nie bolą, bo niewielkie są spadki terenu (poza podejściami i zejściami). My poruszaliśmy się po wyspie transportem publicznym, autobusami, gdzie nieraz byliśmy jedynymi turystami wśród pasażerów lokalnych. Do wielu tras można dojechać autobusem, albo taksówką. Kilka tras zwiedziliśmy, ale do przejścia zostało jeszcze wiele, tak więc trzeba będzie tam wrócić. A co rośnie przy szlakach? Najbardziej spektakularne są hortensje i agapanty porastające przydrożne rowy, marzenie wielu ogrodniczek i ogrodników. W słoneczne dni latały nad kwiatami ogromne motyle monarchy. Ale jest wiele pomniejszych roślinnych piękności.


Passiflora mollissima, męczennica bananowa

Ageratina adenophora- Meksykański gatunek inwazyjny 

Hydrangea macrophylla, hortensja ogrodowa


Helichryson foetidum- pochodzi z Afryki południowej


Cyperus eragrostis- turzyca pochodząca z Ameryki Północnej

Wszędobylskie agapanty

Rdest główkowy 

Lobelia w szczelinie skalnej


Geranium palmatum- endemit


Maderyjska zięba


Fuksje

Aichryson divaricatum- endemit

Szlak turystyczny wzdłuż lewady



Epifity porastające drzewa


Erigeron karvinskianus, Przymiotno Karwińskiego, Meksyk

Dactylorhiza foliosa- endemit

Naparstnica purpurowa



Argyranthemum pinnatifidum- endemit



Prunalla vulgaris- Głowienka pospolita

Nasturcje

Werbena patagońska w przydrożnych łąkach




Cymbalaria muralis

Czasem tacy strażnicy na szlaku

szlak przy lewadzie, niezwykle ukwiecony i pełen motyli monarchów


Solanum mauritianum, Psianka

Fuksja arborescens

Trachelium caeruleum

Trachelium caeruleum


Widok na Dolinę Zakonnic, Curral das Freiras. Dojechać tu można autobusem, my zeszliśmy do miasteczka w dół, a po drodze dużo górskich roślin.


Przekwitnięte kwiatostany żmijowca Echium nervosum- endemit

Ostatnie kwiaty endemicznego żmijowca  Echium candicans

Anafalis

Helichrysum melaleucum- endemit

Pericallis aurita- endemit

Teucrium betonicum- endemit





Na nagrzanych kamieniach aż roiło się od jaszczurek, jedna skoczyła mi na aparat, łaaaa


Aeonium glutinosum- endemit

Aeonium glutinosum- endemit

Ołownik



Krokosmia

Impatiens sodenii, Afryka




Fanal- fragment najstarszego lasu na wyspie, widziany jedynie z samochodu- koniecznie muszę tam wrócić



Po drodze mijaliśmy wioski na stromych zboczach gór, gdzie brak miejsca na ogródki, ale nikt tam z nich nie rezygnuje. Ogródki przydomowe takie, jakie warunki: 


Epidendrum radicans- gatunek storczyka, Ameryka Środkowa

Monstery w ogródkach uprawiane dla jadalnych owoców

Calla aetropica, Afryka Południowa




Sobralia macrantha- gatunek storczyka, Ameryka Środkowa

Susząca się fasola

Liliowce, moja miłość

Crinum, Afryka
Wyspa tonie w zieleni, ale są i zakątki suche, skaliste, niemalże bez roślin, za to bardzo wietrzne. 





Cynara cardunculus- niejadalny karczoch, Madera i Wyspy Kanaryjskie 

Matthiola maderensis- endemit

                                                                  



Mesembryanthemum crystallium- endemit

I na koniec przepiękny ogród botaniczny. Jak nie trudno się domyśleć warunki rośliny mają doskonałe, więc i prezentują się rewelacyjnie. Szczególnie dla miłośników japońskich ogrodów wizyta w ogrodzie tropikalnym Monte Palace w Funchal to niezapomniane przeżycie. 


Fuksja boliwijska



Coś jakby kwiaty mniszka rosnące na drzewie do góry nogami...


Sagowiec


Jadalne i pyszne owoce monstery




Datura



Galeria ceramicznych obrazów

Madera nas zachwyciła, swoją przyrodą, klimatem, tradycją i gościnnością. Wiele jeszcze cudów do zobaczenia, wiele szlaków do przejścia. No i góry wysokie, tam nie dotarliśmy, a wiemy, że warto. Tak więc czas na planowanie wyprawy na Maderę. Wam też szczerze polecam!
 









1 komentarz:

  1. Byłam i podziwałam niprzeciętną bujną egzotyczną
    roślinność. Warto zobaczyć te cuda przyrody.

    OdpowiedzUsuń